Cagliari (sardyńskie: Casteddu) to miasto w regionie Sardynia we Włoszech. Jest również stolicą prowincji Cagliari. Cagliari posiada jeden z największych portów na Morzu Śródziemnym oraz międzynarodowe lotnisko.
W mieście mieszka 149 575 osób. Przy powierzchni 85,45 km2 (32,99 sq mi), gęstość zaludnienia wynosi 1,750.4 mieszkańców/km2. Graniczy z comuni Assemini, Capoterra, Elmas, Monserrato, Quartu Sant'Elena, Quartucciu, Selargius i Sestu.
Jest to również siedziba Uniwersytetu w Cagliari z 1607 roku i prymasa rzymskokatolickiej archidiecezji Sardynii, z 5 wieku naszej ery.
W Cagliari panuje gorący letni klimat śródziemnomorski (Csa w klasyfikacji klimatycznej Koeppen).
Krótka historia
Cagliari ma długą i złożoną historię sięgającą czasów fenickich i rzymskich. Przez wieki miasto było ważnym ośrodkiem handlowym i strategicznym portem, przechodząc pod panowanie różnych kultur: rzymskiej, bizantyjskiej, pisanej (judicate), hiszpańskiej i sabaudzkiej. Ślady tych wpływów widoczne są w zabudowie zabytkowej częśći miasta — szczególnie w historycznej dzielnicy Castello.
Zabytki i atrakcje
- Castello – średniowieczna cytadela na wzgórzu z wąskimi uliczkami, punktami widokowymi i zabytkowymi murami.
- Bastione di Saint Remy – imponujący bastion z tarasami widokowymi, popularny punkt spotkań i spacerów.
- Cattedrale di Santa Maria – katedra z elementami romańskimi i barokowymi.
- Torre dell'Elefante i Torre di San Pancrazio – obie wieże obronne z XIII wieku, dobrze zachowane i udostępnione do zwiedzania.
- Amfiteatr rzymski – pozostałości rzymskiego teatru z panoramą miasta.
- Poetto – długa, piaszczysta plaża przy samym mieście, popularna latem.
Transport — port i lotnisko
Port w Cagliari to jeden z ważniejszych portów morskich na Sardynii — obsługuje ruch pasażerski (ferry), połączenia towarowe i rybołówstwo. Z portu kursują promy i połączenia morskie do włoskiego kontynentu oraz do innych wysp. Międzynarodowe lotnisko to Aeroporto di Cagliari-Elmas (kod CAG), położone w pobliżu miasta, z połączeniami krajowymi i europejskimi. W granicach miasta znajduje się również dworzec kolejowy (Cagliari Centrale) i rozwinięta sieć komunikacji miejskiej (autobusy, połączenia podmiejskie), co ułatwia poruszanie się po aglomeracji i okolicy.
Uniwersytet i kultura
Uniwersytet w Cagliari, założony w 1607 roku, jest ważnym ośrodkiem edukacyjnym i naukowym regionu. Oferuje szeroki zakres kierunków: nauki humanistyczne, przyrodnicze, medyczne, inżynieryjne i ekonomiczne. Działalność uczelni przyczynia się do życia kulturalnego miasta — odbywają się tu konferencje, wystawy i wydarzenia kulturalne.
Gospodarka i turystyka
Gospodarka Cagliari opiera się na usługach, transporcie morskim, turystyce, handlu i działalności portowej. W sezonie letnim miasto przyciąga turystów plażami, zabytkami i lokalną kuchnią. Branża hotelarska oraz małe restauracje i bary z potrawami sardyńskimi są ważnym elementem lokalnej gospodarki.
Imprezy i tradycje
Jednym z najsłynniejszych wydarzeń religijnych i ludowych jest procesja ku czci św. Efizjusza (Sant'Efisio), która co roku gromadzi mieszkańców i pielgrzymów. W mieście odbywają się też liczne festiwale muzyczne, targi i wydarzenia kulturalne przez cały rok.
Klimat i najlepszy czas na wizytę
Cagliari ma typowy klimat śródziemnomorski: gorące, suche lata i łagodne, deszczowe zimy. Najlepszy czas na zwiedzanie to późna wiosna (maj–czerwiec) oraz wczesna jesień (wrzesień–październik), kiedy temperatury są przyjemne, a tłumy turystów mniejsze.
Praktyczne informacje
- Język: włoski (w regionie używany jest także język sardyński).
- Waluta: euro (€).
- Dojazd: lotnisko Cagliari-Elmas (CAG), połączenia promowe z kontynentalnymi portami Włoch oraz transport kolejowy i autobusowy.
- Wskazówki turystyczne: warto zaplanować czas na spacer po Castello, wizytę na Poetto i spróbowanie lokalnych specjałów (np. ricotta sarda, culurgiones, świeże owoce morza).


