Nicola Sturgeon — pierwsza minister Szkocji, liderka SNP (biografia)

Wczesne życie i wykształcenie

Nicola Sturgeon urodziła się w 1970 roku w Irvine w hrabstwie Ayrshire. Ukończyła prawo na Uniwersytecie w Glasgow, zdobywając tytuł magistra prawa (LLB). Przed rozpoczęciem pełnoetatowej działalności politycznej pracowała jako prawniczka i doradczyni prawna, zdobywając doświadczenie zawodowe w sektorze prawniczym i publicznym.

Kariera polityczna

Sturgeon zaczęła aktywnie uczestniczyć w ruchu na rzecz szkockiej niepodległości i w strukturach SNP już w młodym wieku. Próbowała bez powodzenia dostać się do Izby Gmin w wyborach powszechnych w 1992 i 1997 roku. W 1999 roku po raz pierwszy została wybrana do szkockiego parlamentu (MSP), reprezentując wtedy okręg Glasgow Govan.

W 2004 roku została zastępczynią przywódcy partii (deputy leader) i — póki Alex Salmond jako lider SNP pełnił mandat w Westminsterze — pełniła funkcję głównej przedstawicielki partii w szkockim parlamencie. Po wyborach do szkockiego parlamentu w 2007 roku, kiedy SNP utworzyła rząd mniejszościowy, Alex Salmond objął urząd pierwszego ministra, a Nicola Sturgeon została jego zastępczynią — Deputy First Minister — oraz sekretarzem gabinetu ds. zdrowia i dobrego samopoczucia (Cabinet Secretary for Health and Wellbeing). Funkcje te sprawowała przez kilka lat, kierując m.in. polityką zdrowotną rządu szkockiego.

Liderka SNP i pierwsza minister

Po przegranym przez zwolenników niepodległości szkockim referendum w 2014 r. Alex Salmond zapowiedział rezygnację z funkcji lidera partii. Nicola Sturgeon zgłosiła swą kandydaturę i 14 listopada 2014 r. została wybrana na liderkę SNP. 20 listopada 2014 r. oficjalnie objęła urząd pierwszej minister Szkocji, zastępując Alexa Salmonda — tym samym została pierwszą kobietą pełniącą to stanowisko.

Jako pierwsza minister i liderka SNP Sturgeon koncentrowała się na kwestiach takich jak finansowanie i organizacja systemu opieki zdrowotnej, edukacja, polityka społeczna oraz dążenia do większej autonomii lub niepodległości Szkocji. Po referendum z 2014 r. przez lata była główną twarzą ruchu niepodległościowego w Szkocji, dążąc do przeprowadzenia kolejnego głosowania w sprawie niepodległości.

W lutym 2023 r. Nicola Sturgeon ogłosiła rezygnację z funkcji liderki SNP i z urzędu pierwszej minister; pod koniec marca 2023 r. odeszła ze stanowiska i została zastąpiona przez Humzę Yousafa jako lidera partii i nowego pierwszego ministra. Jej długotrwała służba w rządzie i partii wywarła istotny wpływ na politykę wewnętrzną Szkocji i debatę o jej przyszłości konstytucyjnej.

Pozycja w parlamencie i wybory

Nicola Sturgeon była wybierana do szkockiego parlamentu wielokrotnie — początkowo jako MSP dla Glasgow Govan, a później dla okręgu, który obejmował południowe części Glasgow (między innymi po reorganizacji okręgów w 2011 r. startowała w Glasgow Southside). W parlamencie była aktywna w komisjach i w pracach legislacyjnych dotyczących zdrowia, polityki społecznej i konstytucji.

Polityka i priorytety

• Ochrona i finansowanie publicznej służby zdrowia (NHS)
• Poprawa edukacji i wsparcie dla szkół oraz nauczycieli
• Polityka społeczna ukierunkowana na redukcję nierówności
• Dążenie do zorganizowania kolejnego referendum w sprawie niepodległości Szkocji

Życie prywatne

Sturgeon mieszka w Glasgow. W życiu prywatnym starała się zachować relatywną dyskrecję, chociaż jej związki z kierownictwem SNP i życie rodzinne bywały przedmiotem zainteresowania mediów.

Nicola Sturgeon pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci współczesnej szkockiej polityki — zarówno ze względu na swoje osiągnięcia administracyjne, jak i determinację w dążeniu do zmian konstytucyjnych dla Szkocji.