Gina Haspel — biografia i kariera pierwszej kobiety dyrektora CIA

Gina Haspel — biografia i kariera pierwszej kobiety dyrektora CIA: życie, awanse, nominacja i kontrowersje związane z jej służbą wywiadowczą.

Gina Cheri Haspel (ur. 1 października 1956 r.) to amerykańska oficerka wywiadu. Haspel była siódmym dyrektorem Centralnej Agencji Wywiadowczej od 21 maja 2018 r. do 19 marca 2021 r., mianowaną przez prezydenta Donalda Trumpa. Wcześniej pełniła funkcję zastępcy dyrektora CIA, do której została mianowana przez Trumpa w lutym 2017 roku.

13 marca 2018 roku Haspel została nominowana przez prezydenta Trumpa na stanowisko dyrektora CIA, zastępując Mike'a Pompeo. Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku. Została zatwierdzona przez senacką komisję ds. wywiadu 16 maja głosami 10–5 (przy czym dwóch Demokratów głosowało za) i następnie potwierdzona przez Senat 17 maja 2018 głosami 54–45. Została zaprzysiężona 21 maja 2018 r. Funkcję dyrektora pełniła do 19 marca 2021 r., kiedy to na stanowisku zastąpił ją William Burns.

Wczesne życie i wykształcenie
Haspel urodziła się w stanie Kentucky. Ze względu na charakter jej późniejszej służby szczegóły dotyczące wczesnego życia i części kariery są skąpe w publicznych źródłach — Haspel jest przykładem urzędnika wywiadu, który przez lata utrzymywał niski profil publiczny.

Kariera w CIA
Haspel związała się z Centralną Agencją Wywiadowczą jako oficerka operacyjna i przez wiele lat pracowała w Dyrekcji Operacyjnej (klasyczna służba wywiadowcza). Pełniła różne stanowiska kierownicze, m.in. jako szefowa placówki (chief of station) oraz w strukturach zajmujących się operacjami zagranicznymi i kontrwywiadem. W jej obowiązkach jako dyrektora CIA znajdowało się kierowanie całokształtem działalności agencji: gromadzeniem i analizą informacji, prowadzeniem operacji zagranicznych oraz współpracą z innymi służbami krajowymi i sojuszniczymi. Jako dyrektor koncentrowała się na priorytetach takich jak przeciwdziałanie terroryzmowi, cyberzagrożeniach oraz rywalizacji wywiadowczej z Rosją i Chinami.

Kontrowersje i przesłuchania senackie
Podczas procesu nominacji Haspel spotkała się z krytyką z powodu powiązań z programem zatrzymań i „wzmocnionych technik przesłuchań” po 11 września 2001 r. Media oraz niektórzy ustawodawcy poruszali jej rzekomą rolę w nadzorowaniu tajnych ośrodków przesłuchań i w zniszczeniu nagrań z przesłuchań. W trakcie przesłuchań przed Senatem Haspel zaprzeczyła, aby osobiście zatwierdzała stosowanie tortur oraz zadeklarowała, że nie dopuści do ponownego wprowadzenia zakazanych metod. Kontrowersje wokół jej przeszłości pozostawiły trwały ślad w debacie publicznej na temat legalności i etyki działań wywiadowczych po 2001 r.

Styl kierowania i dziedzictwo
Haspel znana była z preferencji dla dyskrecji i pragmatycznego, operacyjnego podejścia do zarządzania agencją. Była pierwszą kobietą na stanowisku dyrektora CIA, co uczyniło jej nominację wydarzeniem symbolicznym w historii agencji. Oceny jej kadencji są zróżnicowane: zwolennicy podkreślają stabilizację i kontynuację działań służb, krytycy — kwestie prawne i etyczne związane z programem przesłuchań oraz brak pełnej przejrzystości.

Po odejściu ze stanowiska
Po zakończeniu urzędowania Haspel powróciła do życia prywatnego; jak wielu dawnych urzędników służb nie jest osobą często komentującą publicznie bieżące sprawy wywiadowcze. Jej kadencja pozostaje przedmiotem analiz dotyczących roli służb specjalnych w demokracji, kontroli parlamentarnej i równowagi między bezpieczeństwem a prawami człowieka.

Najważniejsze informacje w skrócie

• Imię i nazwisko: Gina Cheri Haspel
• Data urodzenia: 1 października 1956 r.
• Funkcja: 7. dyrektor CIA (21.05.2018–19.03.2021)
• Nominacja: zgłoszona 13.03.2018, zatwierdzona przez komisję 16.05.2018 (10–5), potwierdzona przez Senat 17.05.2018 (54–45)
• Główne tematy związane z jej karierą: służba operacyjna w CIA, kierownictwo agencji, kontrowersje związane z programem zatrzymań i przesłuchań po 2001 r.

Szukaj według litery